امروزه صنعت چاپ بسیار تکامل یافته است و در هر نوع روش چاپ از تکنیک های متفاوتی استفاده میشود. مرکب چاپ به عنوان یکی از اجزای اساسی در صنعت چاپ، نقش حیاتی در کیفیت و ظاهر نهایی محصولات چاپی ایفا میکند.

از این رو مرکب های چاپ دامنه وسیعی دارند که بر اساس انواع مدل ماشین چاپ و یا روش چاپ از قبیل چاپ افست لیتوگرافی، فلکسو گرافیک، چاپ گراور، چاپ سیلک اسکرین، چاپ تامپو، چاپ الکتروستاتیک تقسیم بندی میشوند و هر یک برای کاربرد های خاصی طراحی شده اند و ویژگی هایی مانند سرعت خشک شدن، چسبندگی، مقاومت در برابر شرایط محیطی و تطبیق پذیری با سطوح مختلف را ارائه میدهند.

مرکب های چاپ از ترکیبات مختلفی شامل رنگ دانه ها، حامل ها، حلال ها و مواد افزودنی ساخته میشوند. در این مقاله به صورت کلی در خصوص انواع مرکب چاپ و روش های چاپ صحبت خواهیم کرد.

درباره انواع مرکب در چاپ

مرکب چاپ یک ماده مصرفی است که برای تشکیل یک تصویر چاپ شده روی یک جنس چاپی استفاده میشود.

مرکب ها میتوانند مایع ( مرکب چاپ فلکسو و روتوگراور) و یا خمیری و غلیظ ( مرکب چاپ افست ) باشند. مرکب ها انواع مختلفی دارند ولی مرکب های پیگمنت رایج ترین نوع مرکب هستند زیرا پایداری رنگ ( colour-fastness( بهتری نسبت به مرکب های دای (dye(دارند. مرکب های دای ارزان تر، قوی تر و رنگ های با ثبات تری هستند و طیف وسیع تری از رنگ ها را ارائه میدهند و با مخلوط شدن با مواد دیگر میتوانند شدت و ظاهر بهتری داشته باشند.

با این حال از آنجا که در یک مایع حل میشوند احتمال خیس کردن جنس چاپی را دارد. بیشتر مرکب های استاندارد، مرکب های آبی یا بر پایه آب هستند که از آب به عنوان حمل کننده و از دای یا پیگمنت به عنوان رنگ خود استفاده میکنند. به این معنا که چاپی را تولید میکنند که ضد آب نیست و همچنین ممکن است در صورت استفاده زیاد از آیتم چاپ شده پخش یا لکه دار شود.

اجزای تشکیل دهنده مرکب چاپ(انواع مرکب در چاپ)

رنگ دانه ها یا پیگمنت ها مسئول رنگ دهی به مرکب هستند و به دو دسته کلی تقسیم میشوند:رنگ دانه های آلی و معدنی. حامل ها موادی هستند که رنگ دانه ها را به سطح مورد نظر منتقل میکنند و میتوانند شامل روغن ها، رزین ها و سایر پلیمر ها باشند. حلال ها نیز در مرکب چاپ به منظور تنظیم ویسکوزیته و روانی مرکب استفاده میشوند و به خشک شدن سریع تر مرکب پس از اعمال آن بر روی سطح کمک میکنند.

رزین ها به تشکیل فیلم بر روی سطح چاپی کمک میکنند و به مقاومت و دوام مرکب می افزایند. مواد افزودنی نیز به منظور بهبود ویژگی های خاصی مانند چسبندگی، مقاومت در برابر آب و نور، و جلوگیری از کمرنگ شدن رنگ در مرکب به کار میروند. انتخاب مرکب چاپ مناسب برای هر نوع پروژه چاپی حائز اهمیت است و میتواند تاثیر قابل توجهی بر کیفیت نهایی چاپ داشته باشد. ضمن این نکات، توسعه تکنولوژی های جدید در زمینه مرکب چاپ، مانند مرکب های زیست تخریب پذیر و مرکب های بر پایه آب، نقش مهمی در کاهش اثرات زیست محیطی این صنعت ایفا میکند و به صنعت چاپ کمک میکند تا به سوی پایداری بیشتر حرکت کند.

حلال مرکب چاپ چیست؟(انواع مرکب در چاپ)

حلال مرکب چاپ ماده شیمیایی است که برای حل کردن یا پراکنده سازی رنگ دانه ها و مواد مختلف در فرآیند چاپ استفاده میشود. این حلال ها نقش مهمی در تنظیم ویسکوزیته، چسبندگی و زمان خشک شدن مرکب ایفا میکنند و بر کیفیت نهایی چاپ تاثیر میگذراند.

بسته به نوع فرآیند چاپ، و نوع سطحی که قرار است روی آن چاپ انجام شود، از انواع مختلف حلال ها استفاده میشود. حلال های مرکب چاپ میتواند شامل ترکیبات آلی فرار ( VOC) باشند که به سرعت تبخیر میشوند و موجب خشک شدن سریع مرکب می گردند. با این حال، نگرانی های زیست محیطی و بهداشتی مرتبط با استفاده از این حلال ها باعث شده تا به سوی توسعه حلال های کم ضرر تر و مبتنی بر آب گرایش پیدا شود.

انتخاب جوهر مناسب برای چاپ شما(انواع مرکب در چاپ)

انتخاب جوهر مناسب برای چاپ یکی از مراحل مهم در فرایند چاپ است که تاثیر زیادی بر کیفیت، دوام و قیمت چاپ شما دارد. برای انتخاب جوهر مناسب، باید به عوامل مختلفی مانند نوع ماده چاپی، نوع پرینتر، نوع چاپ ( تک رنگ یا چند رنگ) و نوع کاربرد ( صنعتی یا شخصی )، کیفیت چاپ، دوام، قابلیت جوش، مقاومت در برابر آب و مقاومت در برابر UV توجه کنید.

فرق پیگمنت ها دای ها(انواع مرکب در چاپ)

با اینکه پیگمنت ها و دای ها هر دو یک نوع رنگ دهنده هستند ولی تفاوت مهم دارند.

پیگمنت ها میل ترکیب با جنس چاپی که روی ان قرار میگیرند ندارند و نامحلول هستند ( در یک حلال حل نمیشوند در عوض در حلال معلق هستند).

پیگمنت ها یک رنگ خشک هستند به صورت پودری ساخته شده و به صورت ذرات کوچک آسیاب میشوند. سپس این پودر به وسیله یک حمل کننده به سطح چاپی منتقل میشود.

دای ها با جنس چاپی که روی آن ها اعمال میشود میل ترکیبی دارد ( بین این دو جاذبه وجود دارد ) و محلول هستند ( در یک حلال حل میشوند و محلول تشکیل میدهند).

بیشتر دای ها به شکل مایع هستند که در آب یا حلال دیگر حل شده اند اما به صورت خمیری هم ساخته میشوند.

انواع مرکب چاپ بر اساس ماشین چاپ(انواع مرکب در چاپ)

چاپ افست(انواع مرکب در چاپ)

چاپ افست یک نوع چاپ سه کاره است که از آن برای سطوح ناهموار تا سطح صاف میتوان استفاده کرد که اصولا برای چاپ در تیراژ بالا انتخابی مناسب هستند. جوهر چاپ افست بر اساس تقابل روغن وآب به وجود آمده است. این نوع از جوهر های چاپ به دلیل داشتن ویسکوزیته بالا به مرکب های خمیری معروف هستند. اصولا این مرکب ها توسط اشعه IR یا دمش هوای گرم خشک میشوند. چاپ افست یکی از پر کاربرد ترین انواع مرکب ها در صنعت چاپ است که در چاپ روزنامه ها، مجلات، کتاب ها و بسته بندی ها به کار میرود.

چاپ فلکسو(انواع مرکب در چاپ)

چاپ فلکسوگرافی یک روش چاپ مستقیم است که درآن از صفحات چاپ انعطاف پذیر و برجسته استفاده میشود. مرکب های فلکسو به طور عمده از پایه آب یا حلال های مخصوصی تشکیل شده اند و برای چاپ بر روی سطوح متنوعی از جمله کاغذ، مقوا، فیلم های پلاستیکی و فویل های فلزی مناسب هستند.

چاپ فلکسو اغلب در بسته بندی غذایی کاربرد دارد. این فرایند حاوی یک مخزن مرکب چاپ که درون آن یک نورد فلزی به نام انیلوکس در حال چرخش است، مرکب را پیمانه کرده و تحویل یک نورد لاستیکی که مستقیما با کلیشه لاستیکی در تماس است، انتقال میدهد. این کلیشه با تکیه بر یک سیلندر مخصوص به نام سیلندر چاپ، رنگ منتقل شده روی خود را به سطح چاپ شونده که به صورت رول در هر حال گذر است، منتققل میکند.

این روش چاپ برای چاپ روی فویل های آلمینیوم، سلفون PP و PE و انواع کاغذ های مصنوعی قابل استفاده است. در این روش اصولا از جوهر های چاپ با روش حرارتی IR و یا UV خشک میشوند مورد استفاده قرار میگیرند.

چاپ سیلک اسکرین(انواع مرکب در چاپ)

چاپ سیلک اسکرین یک روش چاپی است که به دلیل انعطاف پذیری و قابلیت چاپ بر روی طیف گسترده ای از مواد، از جمله پارچه، پلاستیک، شیشه، فلز و کاغذ، بسیار محبوب است. این روش شامل انتقال مرکب از طریق یک توری با استفاده از یک کاردک یا اسپاتول است که به شکل دهی تصویر یا طرح بر روی سطح مورد نظر کمک میکند.

چاپ هلیوگراور(انواع مرکب در چاپ)

چاپ هلیوگراور یکی از روش های چاپ گود است که براب چاپ های با کیفیت بالا و تیراژ زیاد استفاده میشود. چاپ گراور یکی از پر هزینه ترین فرآیند های چاپ است ، زیرا سیندر مورد استفاده در این سیستم نیاز به آبکاری مس و فرآیند حکاکی یا فتوشیمیایی خاصی دارد و به دلیل دقت بالا و قابلیت چاپ رنگ های غنی ، برای کاربرد های متنوعی مانند چاپ مجلات، کاتالوگ ها، بسته بندی های انعطاف پذیر، و محصولات با کیفیت بالا به کار میرود.

مرکب های لترپرس(انواع مرکب در چاپ)

این ترکیبات به صورت خمیری هستند و معمولا حاوی رنگ دانه و ذرات خشک کننده در مایع حاوی روغن هستند. این مرکب ها همچنین میتوانند حاوی رزین ها و ترکیبات مختلفی باشند که خواصی مانند براقیت و مقاومت در برابر تغییر شکل و آسیب و… را به آن ها می بخشد. مرکب های لترپرسی وجود دارد که با نوشیدن یا ریختن یا نگهداری خشک میشوند. مرکب های هیت ست با جوشش بالا تبخیر آهسته روغن های معدنی ( نفت خام ) و حلال ها فرموله میشوند. این اصول اگرچه پایدارن، اما امکان خشک شدن با حرارت را فراهم میکنند.

مرکب UV(انواع مرکب در چاپ)

معمولا برای خشک کردن جوهر چاپ از مواد شیمیایی استفاده میشود که برای محیط زیست مضر است. محققان برای کاهش مصرف این مواد مضر تحقیقاتی انجام داده اند و نتایج این تحقیقات رنگ هایی است که حاوی رنگ دانه های فلورسنت هستند. که حاوی مواد شیمیایی خشک کننده مضر نیست. این نوع ترکیب در شرایط اتاق خشک نمیشوند و برای خشک کردن آن از اشعه ماوراء بنفش یا فرا بنفش استفاده میشود. علاوه بر چاپ متن، میتوان از آن در چاپ عکس نیز استفاده کرد.

دلیل وجود تنوع انواع مرکب چاپ چیست؟(انواع مرکب در چاپ)

تنوع انواع مرکب چاپ به دلیل نیاز های متنوع و گسترده ای است که در فرآیند های چاپ مختلف و روی سطوح متفاوت وجود دارد. این تنوع ناشی از چندین عامل کلیدی است:

نوع فرآیند چاپ: هر فرآیند چاپ مانند افست، فلکسوگرافی، گراور، چاپ دیجیتال و… نیاز های خاص خود را در مورد ویژگی های مرکب دارد. برای مثال مرکب های چاپ افست باید به گونه ای طراحی شوند که روی صفحات فلزی یا لاستیکی به خوبی منتقل شوند و در زمان مناسب خشک شوند.

نوع سطح چاپ: مواد مختلفی که برای چاپ استفاده میشوند، مانند کاغذ، پلاستیک، فلز، پارچه و شیشه، نیاز به مرکب هایی با خصوصیات متفاوت دارند تا چسبندگی و دوام مناسب را فراهم کنند. برای مثال مرکب های مورد استفاده برای چاپ روی پلاستیک باید چسبندگی بالایی داشته باشند و در برابر خراش مقاوم باشند.

خواسته های بصری و زیبایی شناسی: رنگ، درخشش و مات بودن مرکب ها میتواند به شدت متفاوت باشد تا به نیاز های طراحی و بازاریابی پاسخ دهد. برای مثال برای چاپ هایی که به رنگ های زنده و براق نیاز دارند، از مرکب هایی با رنک دانه های خاص استفاده میشود.

ویژگی های فیزیکی و شیمیایی: ویسکوزیته، زمان خشک شدن، مقاومت در برابر آب و هوا و سایر ویژگی های فیزیکی و شیمیایی مرکب ها باید متناسب با شرایط خاص چاپ و کاربرد نهایی محصول باشند.

نیازهای صنعتی و کاربردی خاص: صنایع مختلف ممکن است نیاز های خاصی را داشته باشند، مانند مقاومت در برابر حرارت، مواد شیمیایی، یا شرایط خاص نگهداری. این نیاز ها باعث توسعه مرکب هایی با ویژگی های خاص برای کاربرد های صنعتی ویژه میشود.

بررسی علت عدم ثبات چاپ روی سطح(انواع مرکب در چاپ)

عدم ثبات چاپ روی سطوح پلاستیکی، مسئله ای است که بیشتر مصرف کنندگان چاپ سیلک یا تامپو با آن مواجه هستند. در اغلب موارد چاپ بر سطوحی نظیر قطعات متالایز شده یا آب کاری شده و همچنین پلی کربنات PC، پلی وینیل کلراید PVC، پلی اتیلن PE ، ای بی اس ABS و بالاخص PP از چسبندگی قابل قبولی برخوردار نمیباشد. یکی از مهم ترین دلایل عدم چسبندگی و ثبات چاپ به سطح، انتخاب غیر صحیح مرکب چاپ است.

دلایل عدم چسبندگی چاپ به سطح

عدم رعایت تمیز کاری سطح قطعه قبل از اعمال چاپ

عدم خشک شدن کامل لایه پوشش رنگ زیرین

عدم استفاده ازتینر چاپ مناسب برای هر فصل

عدم انتخاب جوهر چاپ مناسب

سخن پایانی(انواع مرکب در چاپ)

در این محتوا درباره انواع مرکب چاپ توضیح دادیم. مرکب های چاپ مختلف مانند جوهر های مایع، خشک، UV و… برای استفاده بر روی مواد چاپی مختلف مانند کاغذ، پارچه، پلاستیک و فلز طراحی شده اند. این تنوع انتخاب به شما امکان میدهد تا بر اساس نیاز های خاص چاپ های متنوع را انجام دهید. برخی مرکب های چاپ بهینه سازی شده برای چاپ سریع و بهره وری بالا مناسب هستند، این مرکب ها میتوانند تنها در مدت کوتاهی چاپ های با کیفیت بالا را تولید کنند.